De Griffioen tuinbeelden
   
       
 
 

 

Wat is een Gargoyle of op zijn Frans ook wel Gargouille genoemd? Het gangbare verhaal is dat ze bedacht zijn door middeleeuwse architecten en steenhouwers om het kwaad weg te jagen. Wat hun betekenis ook is ze versieren talloze kathedralen verspreid over vele landen. De eerste verwijzing naar de gargoyle dateert van 600 n.C.

Het woord Gargoyle is afgeleid van het franse woord Gargouille wat keel betekent. Het Engelse 'to gargle' is hier ook weer van afgeleid. Het oorspronkelijke nut van een Gargoyle is dat ze dienst doen als waterafvoer voor de daken van kathedralen. Wanneer er bij zware regenval water uit de keel van de waterspuwers komt klinkt er een specifiek geluid dat weerklinkt als de Franse benaming. Technisch gezien gaat het dan om een waterspuwer en noem je een beeld dat een of ander creatuur moet voorstellen een Grotesque. Sinds de invoering van metalen waterafvoerpijpen dienen ze alleen nog een symbolische functie. De grote symbolische betekenis van een gargoyle is dat ze een kerk of woning bescherming bieden tegen kwade invloeden.

Bekende voorbeelden zijn te vinden op de Notre Dame. Ook op de Sint-Jan en de Dom in Utrecht zijn waterspuwers en Grotesques te zien. Omdat ze geplaatst zijn op grote hoogte spreken ze nog meer tot de verbeelding.

Een andere theorie is dat de beelden, die vooral in de gotiek. De periode van de late middeleeuwen, toen veel van de grote kathedralen werden gebouwd,
als elementen uit het Germaanse volksgeloof geplaatst werden om 'de heidenen' makkelijker over de drempel te krijgen. Hierdoor valt ook te verklaren waarom zoveel Germaanse en Keltische symbolen zijn terug te vinden binnen deze bouwwerken van het Christendom. Na de gotiek, toen het Christendom toch al erg succesvol was werden elementen als gargoyles en grotesques niet of bijna niet meer gebruikt in de bouw van heiligdommen.

Gargoyle
Gargoyle gesitueerd op de Notre Dame, Parijs
   
  Gargoyle
  Gargoyle, Notre Dame, Parijs